Na czym polega żywienie metodą BARF?

Słyszeliście kiedykolwiek o metodzie BARF? Zastanawiacie się pewnie z czym to się je. Pewną podpowiedzią może być fakt, że jeśli chcecie urozmaicić dietę waszego pupila, skierować ją na inne tory lub po prostu spróbować czegoś nowego, to warto zgłębić kilka tajników tej metody naturalnego żywienia.


Dieta BARF - jakie są wady i zalety podawania psom kości? Dieta BARF - jakie są wady i zalety podawania psom kości? Źródło: Shutterstock

Alternatywą dla żywienia psów staje się obecnie metoda żywienia za pomocą diety BARF. BARF jest skrótem angielskiego określenia: Biologically Appropriate Raw Food (Biologicznie Odpowiednie Surowe Jedzenie) lub jak tłumaczą inni Bones And Raw Food (Kości i Surowe Jedzenie).

Zasady BARF są wyjątkowo proste: maksymalnie naśladujemy naturalną dietę dzikich przodków psa. Bazą wyjściową do opracowania diety BARF była teza, że każde zwierzę potrzebuje diety biologicznie odpowiedniej dla danego gatunku.  – Dieta ewolucyjna każdego zwierzęcia, jeśli tylko można ją ustalić,  najlepiej odpowiada jego cechom genetycznym i jest niezbędna do osiągnięcia jak najlepszego zdrowia. Zwierzę na takiej diecie ma szanse żyć o wiele dłużej i zdrowiej, niż karmione w jakikolwiek inny sposób – powiedział w jednym z wywiadów twórca diety BARF Ian Billinghurst.

Zatem dieta tego typu powinna w 60-80% składać się z surowych kości z mięsem. Pozostałą część komponuje się z dobrych jakościowo, urozmaiconych resztek jedzenia ludzkiego, w większości w formie surowej (część roślinna), gdyż naśladuje to warunki pobierania pokarmu przez dziko żyjące psowate, które konsumowały także zawartość żołądka upolowanej zwierzyny. Te wskazania obalają mity kreowane przez dietetyków. Mity, które są zasadniczą przeszkodą w prawidłowym żywieniu czworonogów, np. że układ pokarmowy psa domowego znacząco różni się w funkcjonowaniu od przewodu pokarmowego dzikich psich przodków, czy sugestia, że psy nie powinny jeść kości, a inne pokarmy należy podawać w formie gotowanej. Poddawana jest też w wątpliwość strategia firm produkujących karmy, które przekonują, że w warunkach domowych nie jesteśmy w stanie przygotować prawidłowo zbilansowanych posiłków dla psa, toteż jedynym rozwiązaniem jest korzystanie z karm gotowych, zawierających kompletny zestaw niezbędnych składników pokarmowych.

Zdaniem specjalistów BARF, karmienie urozmaiconym surowym pokarmem pozwala dostarczyć zwierzętom najświeższych składników, witamin, minerałów i niezbędnych kwasów tłuszczowych. BARF nie zawiera szkodliwych dodatków, konserwantów oraz produktów zbożowych. Świeże, surowe warzywa i owoce dostarczają psu węglowodanów, a świeże mięso – białka o dobrej jakości. Surowy pokarm dostarcza ponadto enzymów i przeciwutleniaczy, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Najważniejszą częścią diety BARF są surowe kości z mięsem, ze szczególnym wskazaniem na kości drobiowe – skrzydełka, szyje lub grzbiety. Według „barfiarzy” białe mięso zawiera więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych i jest lepsze dla psów od wołowiny. Surowe kości z drobiu mogą być serwowane każdemu psu, niezależnie od rozmiaru czy wieku, gdyż są miękkie i podatne na gryzienie. Na przykład skrzydełka mogą stanowić podstawę żywienia małych ras, a całe kurczaki będą lepsze dla większych. Dla szczeniąt poleca się: kości cielęce (do pielęgnacji zębów), cielęcy mostek (miękki), kości kręgosłupa wołowego (pielęgnacja zębów), zmielone skrzydełka kurze, szyjki i grzbiety, zmieloną szyję indyka, ogon cielęcy.

Mięso i kości baranie są również cennym źródłem białek dla psów, podobnie jak wieprzowina, króliki i zające (dla urozmaicenia diety). Kości stanowią doskonałą „zabawkę”, rozbudowują mięśnie, czyszczą zęby, masują dziąsła i zaspokajają psychologiczne potrzeby psa. W przypadku diet BARF każdy rodzaj mięsa jest dopuszczalny: wołowina, baranina, koźlina, konina, dziczyzna, itd.

Surowe ryby także powinny stanowić niewielką część zbilansowanej psiej diety. Jeżeli pies ma być żywiony wyłącznie rybami (dorsz, pstrąg, łosoś, tuńczyk), należy je podawać w całości i z dodatkiem witaminy E. Sardynki (surowe) mogą być dodawane regularnie do diety, zawierają one cenne kwasy tłuszczowe n-3. Dostarczając tłuszcz i białko, mięso dostarcza energii, a także podstawowych aminokwasów i niektórych witamin oraz składników mineralnych.

Surowe mięso ma małą ilość sodu i dużą potasu (bilans korzystny dla psów z problemami kardiologicznymi). Najniższy poziom sodu odnotowywany jest w wołowinie, zaś najwyższy w wieprzowinie. Najmniej potasu i cynku zawiera mięso drobiowe. Składnikami polecanymi są surowa, świeża wątroba, nerki, serca, móżdżki, żołądki i przedżołądki. Zawierają one dobrej jakości białka, NNKT, witaminy np. wątroba jest bogata w wit. A, a także wit. E, D, K, wit. z grupy B (zwłaszcza B1, B2, B3, B5, B12), wit. C, kwas foliowy, biotynę oraz cynk, magnez, selen i żelazo.

Bardzo ważną częścią BARF są warzywa i owoce. Oprócz cebuli, która zawiera toksyczne dla mięsożernych alkaloidy, większość warzyw i owoców nadaje się do spożycia przez psa. Warzywa i owoce muszą być rozdrobnione, żeby były przyswajalne przez psa, który nie trawi zbudowanych z celulozy ścian komórkowych roślin. Dopóki warzywa i owoce nie zostaną całkowicie zmiażdżone, większość pokarmu roślinnego przejdzie przez przewód pokarmowy w formie nienaruszonej, więc będzie całkowicie bezużyteczna. Ostateczny produkt musi przypominać zawartość żołądka zwierzęcia roślinożernego – ofiary drapieżnika. Nie należy też podawać w dużych ilościach roślin z rodziny dawniej krzyżowych (np. kapusta, brokuły, kalafior, rzodkiew zwyczajna, chrzan, rzeżucha), ponieważ poprzez wytwarzane glukozynolaty obniżają one aktywność tarczycy. Z jednej strony działają odkażająco, przeciwbakteryjnie, hamują rozwój niektórych nowotworów, wywierają wpływ przeciwmiażdżycowy, z drugiej jednak strony niektóre z nich uniemożliwiają wiązanie jodu przez hormony tarczycy. Spada przez to poziom aktywnej tyroksyny, następuje niedoczynność tarczycy. Z kolei nadmiar nasion roślin strączkowych (fasoli, grochu, bobu, soczewicy) spowoduje dysfunkcję przewodu pokarmowego.

Do wad diety BARF należy przede wszystkim problem z zakupem dobrych jakościowo produktów. Mięso powinno pochodzić z młodych zwierząt i zostać dopuszczone do spożycia przez człowieka. Bardzo istotne jest zachowanie ciągłości łańcucha chłodniczego i docelowe przechowywanie produktów pochodzenia zwierzęcego w formie zamrożonej. Spożywanie kości może być przyczyną zaparć u bardzo młodych, bardzo starych lub chorych zwierząt. W takim przypadku mielenie kości jest najlepszym rozwiązaniem. Podstawowym wymogiem, który musi być stosowany w przypadku diety BARF jest restrykcyjne przestrzeganie zasad higieny – używanie osobnych naczyń do przygotowania karmy, mycie rąk, niestosowanie drewnianych desek itp. W wyjątkowych przypadkach istnieją zalecenia aby ograniczyć kontakt psów żywionych dietą BARF z dziećmi bądź osobami o obniżonej odporności.

Wybór tego sposobu żywienia na pewno jest wyzwaniem dla właściciela, ale w największym stopniu zbliża on sposób żywienia współczesnego psa domowego do swoich przodków.

Czytaj też jak żywić szczenięta żeby były zdrowe.