Witamina E - podstawowy czynnik przeciwutleniający

Witamina E stanowi jeden z najaktywniejszych biologicznie czynników przeciwutleniających jakie znajdują się w komórkach. Uważana za witaminę młodości stoi na straży metabolizmu komórkowego nie dopuszczając do powstawania wolnych rodników. W karmach dla psów stosowana jako naturalny przeciwutleniacz i dlatego jej obecność w karmie suchej - zamiast syntetycznych przeciwutleniaczy - może być wskazówką dla właściciela (bardzo ważną), która karma jest bezpieczniejsza, a przez to lepsza.

W karmach dla psów witamina E jest stosowana jako naturalny przeciwutleniacz. W karmach dla psów witamina E jest stosowana jako naturalny przeciwutleniacz. Źródło: Shutterstock

Aktywność witaminy E wykazuje wiele związków należących do tokoferoli. I podobnie jak w przypadku witamin A i D raczej powinno się mówić o sumie związków pełniących funkcje biologiczną witaminy E. Najbardziej aktywny jest alfa-tokoferol (100% aktywności), beta-tokoferol (40% aktywności), alfa-tokotrienol (20%) czy gamma-tokoferol (8%). Witamina E transportowana jest przez erytrocyty, odkłada się w nadnerczach, gruczołach śluzowych, gonadach, płytkach krwi i tkance tłuszczowej. Witamina ta gromadzona jest się wewnątrz mitochondriów i mikrosomów, czyli w wewnątrz komórki.

Witamina E stanowi przede wszystkim najsilniejszy naturalny przeciwutleniacz. Stąd też jej praktyczne wykorzystanie do zabezpieczania tłuszczów i kwasów tłuszczowych we wszelkiego rodzaju karmach. Kwasy tłuszczowe w karmie suchej muszą być zabezpieczone poprzez dodatek przeciwutleniacza i dobrze byłoby, żeby w największym stopniu była wykorzystywana witamina E. Właściwości przeciwutleniające witaminy E służą do zabezpieczania procesów metabolicznych zachodzących wewnątrz komórek, w wyniku których powstają duże ilości związków o charakterze wolnorodnikowym. Szacuje się, że na każdy 1 g spożytych kwasów tłuszczowych powinno być dostarczone 0,6 mg a-tokoferolu (lub odpowiadające tej ilości inne formy tokoferoli, czyli aktywnych związków witaminy E).

Mechanizm działania witaminy E polega na stabilizacji błony komórkowej; zabezpiecza w ten sposób komórki i tkanki (błony śluzowe, hepatocyty, erytrocyty, miocyty, neurony) oraz chroni krwinki czerwone przed zlepianiem się. Witamina E chroni przed skutkami wysiłku fizycznego, zabezpiecza endogenną witaminę A, wpływa na syntezę prostaglandyn (odpowiedzialnych między innymi za sygnał bólu w organizmie), opóźnia procesy starzenia się oraz chroni przed rozwojem nowotworów płuc, okrężnicy, trzustki i wątroby. W przypadku osobników chorych na cukrzycę może obniżać poziom glukozy we krwi, zapobiega reumatoidalnemu zapaleniu stawów. Stwierdzono także silny synergistyczny związek witaminy E i selenu.

Niedobór witaminy E objawia się poprzez pojawianie się zaburzeń w funkcjonowaniu układu nerwowego, mogą powstawać wady rozwojowe u noworodków, dystrofia mięśniowa, niedokrwistość, uszkodzenie tkanki wątroby, zmniejszenie wydolności fizycznej, zła struktura sierści oraz szorstkość skóry. Nadmiar witaminy E jest mało toksyczny. Witamina E stosowana w nadmiarze może stanowić źródło energii dla komórek.  Jedyny efekt uboczny wynikający ze stosowania dużych dawek witaminy E to osłabienie działania witaminy K,  co może hamować krzepliwość krwi i przyczyniać się do samoistnych krwawień z tkanek nabłonkowych.