Rola składników mineralnych w żywieniu psa

Czym są składniki mineralne i jak stosować je w diecie zwierząt? Co się na nie składa i dlaczego są tak bardzo ważne? Czy istnieją diametralne różnice w zapotrzebowaniu na nie u ras małych i dużych? Co warto o nich wiedzieć.



Źródło: iStockphoto/Thinkstock

Wśród związków, bez których nie jest możliwe utrzymanie prawidłowego zdrowia psa, są składniki mineralne, a coraz większa ilość badań wskazuje na konieczność uwzględniania w diecie produktów spożywczych będących źródłem zarówno makro-, jak i ultraelementów. Ogólna pula wszystkich składników mineralnych stanowi 2,3-6,4 % masy ciała dorosłego osobnika i jest zależna przede wszystkim od masy ciała psa – psy ras dużych oraz gigantycznych mają większy udział związków mineralnych w swoim organizmie.

Dieta psa, niezależnie od masy jego ciała, powinna w 100% pokrywać dobowe zapotrzebowanie na składniki mineralne. Producenci karm dla psów w celu bilansowania składników mineralnych zmuszeni są czasami wykorzystywać jako ich źródła związków chemicznych, które w swoim składzie zawierają dany pierwiastek. Wchłanianie związków mineralnych z takich źródeł jest różne i nadal trwają badania, które pozwoliłyby uszeregować źródła składników mineralnych pod kątem ich wchłanialności. Do tej pory najlepszymi źródłami składników mineralnych są surowce spożywcze, które jednocześnie są źródłami innych składników odżywczych. I tak, mięso i podroby, nabiał i przetwory są cennymi źródłami składników mineralnych, warzywa i owoce także dostarczają wybranych składników mineralnych i ich obecność w diecie psa jest nieoceniona.

Podstawowe funkcje, jakie pełnią składniki mineralne:

  1. stanowią materiał budulcowy kości, zębów, skóry, włosów (wapń, fosfor, magnez, siarka, fluor)
  2. wchodzą w skład związków o podstawowym znaczeniu dla funkcjonowania organizmu, np. hemoglobiny, mioglobiny (żelazo), tyroksyny (jod), witaminy B12 (kobalt), związków wysokoenergetycznych (potas), enzymów, stanowiąc ich integralną część lub pełniąc funkcję aktywatora (cynk, mangan)
  3. utrzymują trójwymiarową strukturę cząsteczek ważnych biologicznie związków, np. podwójnej spirali DNA (magnez, cynk)
  4. odgrywają podstawą rolę w gospodarce wodno-elektrolitowej (sód, potas, chlor), utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej i pobudliwości nerwowo-mięśniowej.

 Podział związków mineralnych opiera się przede wszystkich na ich zawartości w organizmie oraz wielkości zapotrzebowania. Zgodnie z tymi zasadami makroelementy to te, których zawartość w organizmie jest większa niż 0,01% a zapotrzebowanie dzienne przekracza 100mg/osobnika (wapń, fosfor, magnez, potas, sód, chlor i siarka), mikroelementy – w organizmie stanowią  mniej niż 0,01% a zapotrzebowanie jest mniejsze niż 100mg (żelazo, cynk, miedź, mangan, fluor, jod, selen, chrom) oraz takie składniki jak kobalt, molibden, nikiel, wanad – uznawane jako ultraelementy.Wszystkie makroelementy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu natomiast nie wszystkie mikroelementy – zgodnie z aktualnym stanem wiedzy – są niezbędne.

 

dr Jacek Wilczak