Rola kwasów tłuszczowych w żywieniu kota

Kwasy tłuszczowe n-3 i n-6 to bardzo dobrze znane nam kwasy Omega-3 i Omega-6. Ich dobroczynny wpływ na zdrowie odkryto stosunkowo niedawno. Razem zwane są Niezbędnymi Nienasyconymi Kwasami Tłuszczowymi i dla kota okazują się naprawdę niezbędne.

Źródło: Shutterstock

Kwas Omega-3 najczęściej występuje w postaci kwasu α-linolenowego, którego nasz organizm nie jest w stanie wytworzyć samodzielnie. Pokarmy bogate w ten tłuszcz to m.in. olej lniany i rzepakowy, nasiona lnu (szczególnie polecane dla kotów ze względu na ich wpływ na pracę przewodu pokarmowego), siemię lniane, ryby takie jak makrela, łosoś, halibut, dorsz, śledź, sardynka. Kwasy Omega-3 odznaczają się wysoką aktywnością w organizmie.

Do kwasów Omega-6 należą m. in kwas linolowy, γ-linolowy a także arachidonowy. Kwasy Omega-6 znajdziemy w oleju sojowym, nasionach słonecznika, dyni, sezamu i orzechach. Należy pamiętać, iż kwasy n-6 zawarte w niektórych olejach (np. z ogórecznika) w procesie utleniania jego pochodnych mogą zawierać substancje toksyczne dla organizmu, nie tylko kota.

Prawidłowy stosunek kwasów n-3 do n-6 powinien wynosić mniej więcej 1 do 2,5. Funkcje Niezbędnych Nienasyconych Kwasów Tłuszczowych stale są odkrywane przez naukowców. Do najważniejszych ich zadań należy metabolizm cholesterolu, hamowanie agregacji płytek krwi, przeciwdziałanie powstawaniu arytmii serca, biosynteza hormonów, transport wody i elektrolitów przez błony biologiczne, a także są one materiałem budulcowym dla komórek organizmu. Najnowszym odkryciem dotyczącym kwasów n-3 jest ich działanie przeciwnowotworowe, a także przeciwstarzeniowe. Wykazują także działanie przeciwzapalne.

Niedobory Niezbędnych Nienasyconych Kwasów Tłuszczowych powodują u kota m. in zahamowanie wzrostu i spadek przyrostu masy ciała. Jednym z pierwszych oznak niedoboru (zwłaszcza Kwasu Omega-3) jest ogólne pogorszenie się stanu skóry i sierści. Włos staje się matowy i wypada. Skóra jest sucha, często się łuszczy. Pojawia się też zwiększona wrażliwość alergiczna, kot narażony jest na zakażenia bakteryjne związane z osłabieniem naturalnej bariery ochronnej skóry.

Kwasy Omega-3 i Omega-6 są także ważne do prawidłowej pracy serca. W wyniku ich niedoboru pojawia się spadek napięcia mięśnia sercowego, a objawem tego procesu jest gorsze krążenie, mniejsza siła skurczu serca, mogą pojawić się nawet obrzęki. Jest to bardzo ważne w przypadku kotów dużych ras, np. Maine Coon czy Norweski kot leśny.

Niebezpieczny jest także nadmiar tych składników, zwłaszcza kwasów n-6. Mogą one wywoływać nowotwory (np. prostaty), jeśli nie są prawidłowo zbilansowane z kwasami n-3. Kwasy n-3 są swego rodzaju neutralizatorem szkodliwego działania n-6. Nie udowodniono dotychczas szkodliwości nadmiaru kwasów n-3 w diecie kota, choć wiadomo, że jest on szkodliwy dla ludzi (może prowadzić do nowotworów piersi).

Kotom, zwłaszcza młodym, warto podawać suplementy diety zawierające oba kwasy tłuszczowe. Szczególnie ważna jest suplementacja kwasów n-6, ze względu na to, iż pochodzą one głównie z produktów roślinnych, które w diecie kota powinny być ograniczone. W stanach, kiedy zwierzak ma zwiększone zapotrzebowanie na te składniki (np. regeneracja skóry lub sierści) można zwiększyć dawki dzienne, jednak powinno się to skonsultować z lekarzem weterynarii, gdyż najczęściej kuracja taka opiera się o zwiększenia udziału kwasów n-6. Przy suplementacji kwasów n-3 i n-6 dodatkowo podaje się wit. E, cynk i biotynę. Najlepiej jest wybrać kompletny suplement, dostępny u lekarza weterynarii.

Pamiętajmy, że najczęściej odpowiednia dawka obu składników znajduje się już w suchych karmach. Jedynie w okresie wymiany okrywy włosowej można dodatkowo podawać kotu np. olej z łososia. Wszelkie patologiczne zmiany skórne powinny wcześniej zostać skonsultowane z lekarzem weterynarii.