Etapy rozwoju fizycznego i psychicznego szczeniąt

Na charakter psa składają się wpływy genów i środowiska. Nie bez powodu behawioryści twierdzą, że pierwsze miesiące życia szczenięcia są kluczowe. To, w jakich warunkach rozwija się szczenię i z iloma bodźcami się zetknie ma wpływ na jego późniejsze zachowanie.

Źródło: shutterstock

Psy rodzą się bezzębne, ślepe i głuche, czują tylko głód i ciepło matki. Chcą być jak najbliżej sutka, czołgają się jedynie na niewielkie odległości. Dopiero w wieku 2 tygodni zwierzę zaczyna widzieć i słyszeć, a jego ruchy są już zgrabniejsze. Młode intensywniej poznają świat przy pomocy zmysłu dotyku i węchu, lubią już obserwować otaczający świat. Okres od 2 do 7 tygodnia życia to bardzo intensywny okres poznawania świata. Zwierzę ma już 28 ostrych zębów mlecznych, którymi zaczyna poznawać świat i bawić się z rodzeństwem. Młode uczą się dzięki temu jak mocno mogą ugryźć, a także czym jest ból.

Matka w tym okresie dyscyplinuje niesforne szczenięta i uczy je pierwszych „słów” psiego języka. W wieku 5-6 tygodni należy pozwalać psom opuszczać kojec i jak najwięcej bawić się z rodzeństwem. W tym okresie matka coraz częściej zostawia młode oddalając się od nich. Pod koniec 7 tygodnia życia szczenięta należy jak najczęściej brać na ręce, zaznajamiać z różnymi dźwiękami, sytuacjami, pielęgnacją.

Między 7 a 12 tygodniem życia następuje faza socjalizacji z człowiekiem. Wtedy to zazwyczaj psy trafiają w ręce nowych właścicieli. Należy od pierwszego dnia rozpocząć lekcje czystości oraz nauki chodzenia w obroży. Ważne, a by w tym czasie zwierzę jak najlepiej kojarzyło kontakty z ludźmi i środowiskiem, gdyż w 8-10 tygodniu życia każde negatywne doświadczenie może odbić się piętnem na psychice dojrzewającego zwierzęcia. Dbajmy wtedy o jego komfort psychiczny i spokój. Po ukończeniu 12 tygodnia zwierzęta zaczynają wymieniać zęby na 48 stałych.

Szczeniakowi należy zapewnić jak najwięcej gryzaków, aby nie ucierpiały meble czy buty właścicieli. Źródło: iStockphoto/Thinkstock
 W tym czasie, nawet do 16 tygodnia życia należy psu zapewnić jak najwięcej gryzaków, aby nie ucierpiały meble czy buty właścicieli. Jednocześnie jego pewność siebie wzrasta i po około ukończeniu 4 miesiąca życia pies stara się dopasować do panującej hierarchii stada, dlatego ważne jest, aby właściciel był wtedy konsekwentnym i pewnym siebie przywódcą. Warto wtedy zabierać psy w nieznane mu dotychczas miejsca, aby podkreślić pozycję człowieka jako przewodnika stada. Około 18 tygodnia życia do okresu dojrzałości samcom rośnie poziom testosteronu, przez co mogą czuć zew wolności i zaczynają nieśmiale wykazywać zachowania seksualne. Wtedy także suczki mają pierwszą cieczkę.

W okresie zmian hormonalnych mogą zmieniać się ustalone już zachowania. Psy mogą wtedy na przykład podważać przywództwo przewodnika stada. Wystarczy być łagodnym, konsekwentnym i cierpliwym. Bardzo ważna, w budowaniu więzi z psem, jest wspólna zabawa i czas spędzany razem, który dobrze zsocjalizowane szczenięta uwielbiają. Psy w wieku około 9-14 miesięcy nadal przechodzą burzę hormonalną a ich wygląd staje się nieproporcjonalny. Wyglądają na wysokonożne, kościste i niezgrabne,  co wiąże się nadal z intensywnym wzrostem i rozwojem fizycznym. Psy niewielkich ras osiągają szybciej dojrzałość niż psy ras dużych. Oczywiście czas ten może różnić się w zależności od zmienności osobniczej.

Opiekując się matką i szczeniętami należy pamiętać o zapewnieniu spokoju matce karmiącej. To od niej, poprzez naśladownictwo, młode uczą się reagować na wiele sytuacji, np. stres. Jeśli matka jest zrównoważona i zapewnimy jej spokój w momencie odchowu młodych to nasze szczenięta będą zrównoważone i odporne na stresujące sytuacje.